Toen ik voor het eerst naar Sierra Leone reisde en me verdiepte in de milieuproblemen van het land, zag ik al snel hoe ernstig de situatie was. Eén ervaring is me altijd bijgebleven.
Rond 2015 zag ik enkele enorme oude bomen bij een begraafplaats in de wijk Mountain Cut in Freetown. Het leken monumentale bomen die er misschien al meer dan honderd jaar stonden. In veel landen zouden bomen van deze leeftijd en omvang worden beschermd als natuurlijk erfgoed. Hier zag ik iets heel anders.
Monumentale bomen werden vernietigd
Sommige bomen waren zwaar beschadigd door vuur. Eén boom was bijna helemaal afgebrand; een andere had ernstige schade. Volgens buurtbewoners brandden de vuren soms dagen of zelfs weken achter elkaar.
Mensen legden oude autobanden tegen de bomen en staken die aan. De banden brandden fel en beschadigden de stammen. In één geval zou het vuur een nabijgelegen huis hebben bereikt. Pas toen kwam de brandweer.
Wat me het meest schokte, was dat de bomen midden in de stad stonden. Mensen liepen er elke dag langs, maar de branden gingen door.
Voor mij liet dit zien hoe dringend Sierra Leone milieueducatie nodig heeft.
Bomen zijn de longen van de aarde
Bomen leven en vervullen functies die we vaak vanzelfsprekend vinden. Ze helpen de lucht schoon te houden, nemen koolstofdioxide op, geven schaduw en verlagen de temperatuur. Ze dragen ook bij aan een gezonde bodem en helpen water op te vangen bij zware regenval.
Ik leg het belang van bomen soms uit door ze met drinkwater te vergelijken.
Stel dat iemand het water vervuilt waarvan u afhankelijk bent. De meeste mensen zouden meteen begrijpen dat er iets mis is en proberen het te stoppen.
Bomen vernietigen heeft een vergelijkbaar effect. Als we bomen verbranden en hun natuurlijke functies verstoren, beschadigen we de omgeving waarvan we allemaal afhankelijk zijn. Brandende banden veroorzaken bovendien gevaarlijke rook en extra luchtvervuiling.
Bomen beschermen betekent daarmee ook onszelf beschermen.
Milieubewustzijn ontbreekt nog
Ik besprak deze situatie ooit met de burgemeester van Freetown. We spraken over de noodzaak om mensen te informeren over de gevolgen van hun handelen voor het milieu.
Dat gesprek versterkte mijn overtuiging dat Sierra Leone veel meer milieueducatie nodig heeft.
Het land kampt met veel milieuproblemen. Zware regenval veroorzaakt regelmatig overstromingen, erosie en gevaarlijke aardverschuivingen. Aardverschuivingen rond Freetown hebben in het verleden grote verwoesting veroorzaakt en mensenlevens gekost.
Milieubewustzijn kan niet elke natuurramp voorkomen. Het kan gemeenschappen wel helpen begrijpen hoe ontbossing, afval, slecht landbeheer en de vernietiging van begroeiing de risico’s vergroten.
Een waarschuwing voor Sierra Leone
Als ik terugkijk naar mijn foto’s van de beschadigde bomen, zie ik ze als een waarschuwing.
Naar mijn mening verkeert Sierra Leone in een milieucrisis. Nog te veel mensen beseffen onvoldoende hoe belangrijk het is om bomen, bossen, water en de natuur te beschermen.
Daarom moet milieueducatie zo vroeg mogelijk beginnen. Kinderen, gemeenschappen, organisaties en lokale overheden hebben daarin allemaal een rol.
Ik hoop dat we ooit plekken kunnen creëren waar mensen uit heel Sierra Leone over het milieu kunnen leren, milieuproblemen kunnen vastleggen en praktische oplossingen kunnen delen.
De uitdaging is groot en kan soms overweldigend voelen. Maar verandering moet ergens beginnen.
Eén boom beschermen, één kind iets leren of één gemeenschap helpen de waarde van de natuur te begrijpen lijkt misschien klein. Samen kunnen die stappen het begin vormen van echte verbetering in Sierra Leone.
Geef een reactie